Ölü iken Allah’ın kalbini dirilttiği, kör iken gözlerini açtığı, hidayetle tanıştırdığı insanla, karanlıkta kalan insan hiç bir olur mu? Bir adam düşünün ki kör. Ama bu körlük onun gözlerinin işlevini yitirmesi anlamında bir körlük değildir. Gözleri görürken kördür bunlar. Kişi eğer vahiyle, Kur’an’la beraber değilse, Kur’an’dan, peygamberden ve onun ashabından örnek alacak kadar onlara yakın değilse, Rasülullahın ve ashabının tatbikatından haberdar değilse, o insan kördür.
“Körle, gören, inanıp salih ameller işleyenlerle kötülük yapan bir değildir. Ne kadar da az düşünüyorsunuz?” (Mümin, 40/58)
Görenle kör bir olmaz. Bilenle bilmeyen bir olmaz. İlim sahibiyle, basiret sahibiyle cahil ve kör asla bir olmaz. İlmi olup da bu ilimle amel eden kişiyle, ilmi olup da bu ilmiyle amele koşmayan kişi de bir olmaz. Rabbi karşısında kendi haddini, kendi konumunu bilenle bunu bilmeyen cahil asla bir olmaz.
Vahye tabi olan kişi görendir, vahiyle irtibatı kesik olan da kördür. Vahyi tanımayan, vahye tabi olmayan kâfirler de kör değillerdir, aslında görmektedirler ama gerekeni görmemektedirler. Meselâ birisi arabadan anlayan, ama ötekisi arabadan hiç anlamayan iki adam arabanın kaputunu açıyorlar. İki göz var o anda bakan, ama birisi saatlerce baksa hiçbir şey anlayamıyor, öbürü bir bakışta görüyor ki akünün kutup başlığı çıkmış.
Bir olayı iki ayrı kişi görüyor, ama birisi ayrı görüyor, ötekisi ayrı görüyor. Meselâ açık bir kadın gören iki gözden birisi, ona yiyecek gibi bakarken, ondan zevk almaya çalışırken, ötekisi üzüntüsünden, hayâsından mahvolmaktadır.
“Aman Allah’ım, bunun ne işi var bu kıyafetle bu sokakta?” diye üzülmektedir. Birisi vahiyden habersiz olması sebebiyle o işin günah olduğunu bilmediği için çok farklı hareket ediyor, öbürü böyle bir günah karşısında farklı davranıyor. İki kulak, biri mümin kulağı, öbürüyse kâfir kulağı. Birine paradan, puldan, içkiden, kumardan, kadından, kızdan bahsedilince girer ama dinden imandan bahsedilince kesinlikle girmez. Veya meselâ birinin yanında Allah’a hakaret edilir hiç rahatsız olmaz, ama böyle bir durumda berikisi kendini yiyecek noktaya gelecektir.
Ölü iken Allah’ın kalbini dirilttiği, kör iken gözlerini açtığı, hidayetle tanıştırdığı insanla, karanlıkta kalan insan hiç bir olur mu? Bir adam düşünün ki kör. Ama bu körlük onun gözlerinin işlevini yitirmesi anlamında bir körlük değildir. Gözleri görürken kördür bunlar. Kişi eğer vahiyle, Kur’an’la beraber değilse, Kur’an’dan, peygamberden ve onun ashabından örnek alacak kadar onlara yakın değilse, Rasülullahın ve ashabının tatbikatından haberdar değilse, o insan kördür. Böyle karanlıkta el yordamıyla düşe kalka yürüyen bir adamla, Allah’ın kendisine bir nur verdiği ve onunla yürüyen insan bir olur mu? İşte iki insan tipi duruyor karşımızda. Biri nur, basiret, yani Kur’an sahibi, hadiseler karşısında ne yapacağını, nasıl hareket edeceğini bilen bir insan, öbürü de zulmette kalmış bir insan.
Evet, bu iki insan asla bir olmaz. Görenle kör asla bir olamayacağı gibi, salih amel işleyen kişiyle kötülük peşinde olan da asla bir olmaz.
Bu ikisinin denk olduğunu, eşit olduğunu zannederek ne kadar da az düşünüyorsunuz? Aklınız ne kadar da az çalışıyor?
Onlar emanetlerini ve sözlerini yerine getirirler.” (Müminun, 23/8)
O müminler emanetlerine ve ahitlerine riayet ederler. Emanetlere ve verdikleri sözlerine, randevularına sâdık davranırlar. Allah’ın emanetlerine, Allah’a ve insanlara verdikleri sözlerine riayet ederler.
Emanet olarak gerek Allah’ın emanetini, gerekse kulların emanetini emanet bilirler. Emaneti emanetin sahibinin istediği gibi kullanırlar. Emanetle ilişkilerini, emanetin sahibinin istediği şekilde ayarlarlar. Allah emanet olarak kendilerine ne vermişse. Din mi verdi? Kitap mı verdi? Peygamber mi verdi? Akıl mı verdi? Sıhhat mı verdi? Zaman mı verdi? Mal mülk, fırsat imkân mı verdi? Ev, araba, arsa mı verdi? Evlât mı verdi? Hanım mı verdi? Veya din mi gönderdi? Kitap, peygamber mi gönderdi? İrade mi verdi emanet olarak? Namaz mı? Oruç mu? Abdest mi? Namus mu? İffet mi? Hac mı? Arafa mı? Bayram mı? Cuma mı? Bunların tümünü emanetin sahibinin razı olduğu yerlerde kullanarak emanetlerini yerine getirirler onlar. Yani dinin tamamına riayet ederler, Allah’ın kendilerinden istediği bir hayatı yaşarlar onlar.
Allah’ın kendilerine verdiği emanetleri çarçur edip bozuk para gibi harcamaya kalkışmaz onlar. Allah’ın kendilerine emanet olarak verdiği kitaplarıyla yakından tanışırlar, o kitap rehberliğinde bir hayata yönelirler. Allah’ın kendilerine emanet olarak gönderdiği peygamberlerinin sünnetini yakından tanıyarak onun örnekliğinde bir hayata yönelirler. Kitaplarına ve peygamberlerine sırt çevirerek, onlardan habersiz bir hayat yaşayarak emanete ihanet etmezler.
Bir de onlar kullar arasındaki emanete de riayet ederler. İnsanların kendi aralarında birbirlerine emanet ettiği, emanet verdiği şeylere de riayet ederler. Bir mümin kardeşinin, ya da bir kâfirinin emanetine de riayetkar davranırlar. Yani bir kâfir kendilerine bir şeyler emanet etmişse asla ona hıyanet etmezler. Kullara, insanlara verdikleri sözlerine de riayet ederler onlar. Randevularına riayetkar davranırlar, nezih davranırlar. Emanet sahiplerine karşı sahtekârlık yapmazlar. Hatta savaş halinde oldukları insanlara bile namuslu davranırlar. Sözlerine, anlaşmalarına sadık davranırlar. İşte gerek bu dünyada, gerekse ahirette felâha ermenin şartı bunlardır, felâha erenler bunlardır.
Tabii evvela Rabbimize ezelde verdiğimiz ahitlerimize riayet etmek zorundayız. Allah’ın ahdine riayet etmeyenlerin insanların ahitlerine riayet etmeleri mümkün değildir. Evet, önce Allah’ın ahitlerine riayet ederler, ona sadık kalırlar, sonra da insanlara verdikleri ahitlerine, taahhütlerine sadık davranırlar onlar. Ahitleri, sözleri İslâm’a zıtsa hemen vazgeçerler, değilse ne pahasına olursa olsun verdikleri sözlerinden dönmezler. Elleri, ayakları, hanımları, çocukları, paraları, pulları kendilerine Allah’ın emanetidir, onları sahibinin istemediği yerlerde kullanarak onlara ihanet etmezler.
Evet, onlar Allah’a verdikleri emanetlere riayet edicidirler. Allah’la yapılan sözleşmelere riayet ederler. Allah’ı şahit tutarak Allah kullarından alınan emanetlere sadık kalırlar, hıyanet etmezler. Allah’ı şahit tutarak Allah’ın kullarıyla yapılan sözleşmelere riayet ederler. Bizim Kur’an ve sünnette Allah’la gerçekleştirdiğimiz pek çok ahdimiz, pek çok sözleşmemiz, pek çok misakımız vardır. Müslüman olarak onların tamamından sorumluyuz. Yine Allah’ın bize emaneti olan dini, kitabı, peygamberi, namazı, orucu, zekatı, haccı, bedeni, malı hepsini korumak zorundayız. Allah tüm bunları bize emanet etmiştir ki onları koruyalım. Allah’a verdiğimiz sözlere riayet ettiğimiz gibi, Allah’ın kullarına verdiğimiz ahitlerimize de aynen riayet etmek, sadık kalmak zorundayız. Rabbim yardımcımız olsun. Rabbim kolay getirsin. Selam ve dua ile…
